Odbornička grupa sVAnuće: gradska vlast planira uništenje jedine pešačke zone u Valjevu

Odbornička grupa koalicije "Ujedinjeno Valjevo može - sVAnuće" najoštrije je osudila projekat rekonstrukcije Trga vojvode Mišića i ulice Kneza Miloša, ocenjujući da gradska vlast planira trajno narušavanje istorijskog jezgra grada. 

Iako je Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo ovaj projekat odbacio kao neprihvatljiv, opozicioni odbornici upozoravaju na sporne namere gradske uprave i brojne propuste u proceduri.

Prema rečima odbornika Gordana Milosavljevića, Knez Miloševa ulica, koja je odlukama iz 2014. godine definisana kao prostorno kulturno-istorijska celina i utvrđena kao nepokretno kulturno dobro, mogla bi izgubiti status pešačke zone koji uživa još od 1994. godine. 

Naglašava da projekat koji je izradila firma "Harmonija Projekt" iz Valjeva predviđa uvođenje jednosmerne saobraćajnice širine 3,5 metara posred ove ulice, što je u suprotnosti sa dosadašnjim režimom korišćenja ovog prostora. Projektom je obuhvaćena i rekonstrukcija trgova Vojvode Mišića i Desanke Maksimović, što sa Knez Miloševom ulicom čini kulturno-istorijsku celinu.

"Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo je prošle godine, na zahtev Odeljenja za urbanizam, građevinarstvo, saobraćaj i zaštitu živtne sredine, utvrdio uslove za preduzimanje mera tehničke zaštite za izradu projekta rekonstrukcije Trga vojvode Mišića i Ulice Kneza Miloša, gde su navedene opšte i posebne mere zaštite. Opšte mere zaštite podrazumevaju očuvanje zatečene urbane matrice, očuvanje zatečene regulaciono-građevinske linije na području prostorno kulturno-istorijske celine i svih utvrđenih spomenika kulture sa njihovom zaštićenom okolinom, kao i očuvanje postojećih mikrotrgova, uličnih proširenja kao specifičnosti prostora. Kroz posebne mere zaštite, definisano je da se postojeći mobilijar koji je godinama postavljan bez saglasnosti Zavoda obavezno ukloni, a dati su i uslovi za parterno uređenje prostora, odnosno rekonstrukciju vodovodne mreže, fekalne i atmosferske kanalizacije, javnog osvetljenja, kao i zamenu behaton i granitnih ploča kamenom kockom u cilju očuvanja karakterističnog istorijskog ambijenta. Međutim, projektnim zadatkom za izradu projektno-tehničke dokumentacije za rekonstrukciju trgova i Ulice Kneza Miloša, gde nema potpisa obrađivača, pored rekonstrukcije vodovodne i kanalizacione mreže, javnog osvetljenja, zamene behaton i granitnih ploča, predviđeno je i projektovanje saobraćajnice radi prolaska dostavnih vozila koji se vremenski ograničava na jutarnje sate", navodi Milosavljević. 

Podseća da je javna nabavka za izradu projektno-tehničke dokumentacije za rekonstrukciju tog dela grada objavljena  u juna 2025. godine, a posle dva meseca ugovor je potpisan sa firmom "Harmonija Projekt" iz Valjeva, čija je vrednost tada iznosila 2.966.000 bez PDV-a. 

"Međutim, po starom dobrom oprobanom SNS receptu, zbog potrebe za dodatnim radovima i uslugama, već u decembru 2025. godine dolazi do izmene vrednosti ugovora, koji se povećava sa 2.966.000 na 3.262.000 bez PDV-a", navodi Milosavljević.

Projekat je predvideo rekonstrukciju u tri faze. Prva bi obuhvatila rekonstrukciju od Pop Lukine do Dušanove ulice, odnosno do Jadra. I to tako što bi se sredinom Knez Miloševe oformila jednosmerna saobraćajnica širine 3,5 metara, gde bi ulaz bio iz Pop Lukine, a izlaz na Dušanovu ulicu, odnosno na Jadar. 

Da bi se to ostvarilo, predviđeno je izmeštanje "sata", koji je projektovao poznati Valjevac, diplomirani inženjer arhitekture Rista Anđelopolić, kako se navodi malo južnije, da bi vozila mogla neometano da ulaze i izlaze iz te zone. Osnovna konstrukcija "sata" bi bila zadržana, ali je planirano uklanjanje postojećeg obodnog prstena od betona i opeke i postavljanje jednog korita sa jednom česmom uz osnovnu konstrukciju "sata".

Dalje, druga faza bi obuhvatila rekonstrukciju od Ulice vojvode Mišića preko Trga Desanke Maksimović, Trga Živojina Mišića do platoa kod "sata" u ulici Kneza Miloša. Od Ulice vojvoda Mišića planirana je jednosmerna saobraćajnica takođe, u širini 3,5 metara, koja bi prolazila pored spomenika Desanke Maksimović, koji bi se pomerio prema zgradi Štedionice, zatim pored letnjih bašta restorana, a potom bi skretala i išla prema Trgu Živojina Mišića trasom gde se nalaze sada tri postojeće zelene oaze.

Na Trgu Živojina Mišića saobraćajnica bi skretala u ulicu Kneza Miloša i išla sredinom te ulice do platoa kod "sata". Spomenik Živojinu Mišiću bi pretrpeo izmene tako što bi spomenik, umesto na zelenoj površini, bio na steni koja se nalazi u vodenom ogledalu, koje je uokvireno konstrukcijom obloženom granitnim pločama. Postojeća česma na platou, kod spomenika Živojinu Mišiću, bi se uklonila i izgradila manja česma sa jednim točećim mestom.

"Faza tri bi obuhvatala potez od Čika Ljubine ulice do Belog mosta. Na izdignutom platou uz Kolubaru bi se formirala džamping-džet fontana sa svetlosnim efektima, a žardinjere uz hotel Grand bi se redizajnirale i dodale nove. Ovakav viđeniji projekat za rekonstrukciju Trga Živojina Mišića i Ulice Kneza Miloša, Zavod za zaštitu spomenika kulture Valjevo odbacio je kao apsolutno neprihvatljivo", kaže Milosavljević.

Razlozi za ovakav stav Zavoda za zaštitu spomenika kulture su sledeći: "Uvođenjem saobraćajnice menja se namena javne površine pešačkih ulica i trgova u saobraćajnicu sa eventualnim popodnevnim režimom pešačke ulice u okviru kulturnog dobra, koja je u trenutku utvrđivanja ulice Kneza Miloša za kulturno dobro bila pešačka zona i kao takva potvrđena odlukom o potvrđivanju za kulturno dobro i važećim planskim dokumentom, odnosno Planom generalne regulacije centra. Uvođenjem saobraćajnice u pešačku zonu i zonu zaštite kulturnih dobara povećavaju se buka, vibracije i hemijsko zagađenje koje degradiraju i devastiraju postojeće objekte, konstrukciju i materijale od kojih su izgrađeni. Nedopustivo je preoblikovanje prostora javne namene ukidanjem zelenih površina ispred hotela Grand i zelenih površina u ulici Kneza Miloša prema ulici Dušanovoj, pomeranje spomenika Desanke Maksimović, prepravljanje i pomeranje sata i ostalog, jer se tako na grub način narušavaju spomeničke vrednosti i ambijentalna celovitost i menja se izgled kulturnog dobra. Suprotno članu 60 Zakona o planiranju i izgradnji, nije urađen niti potvrđen urbanistički projekat koji je potreban prema važećem planskom dokumentu za urbanističko-arhitektonsko oblikovanje površina javne namene". 

Odbornička grupa "sVAnuće" naglašava da je stav Zavoda za zaštitu spomenika kulture apsolutno ispravan i nadasve stručno argumentovan te ga u potpunosti podržava.

“Nejasni su porivi Gradske uprave, a možda i pod uticajem određenih pojedinaca, da jedinu pešačku zonu u gradu gde su se okupljale i družile i odrastale generacije mladih Valjevaca i Valjevki pretvori u ulicu sa saobraćajem. Ceo projekat rekonstrukcije trgova i ulica Vojvode Mišića i Kneza Miloša podređen je upravo inkorporaciji saobraćajnice u pešačku zonu. Promenom forme postamenta spomenika Živojinu Mišiću, gde je planirano da se spomenik nalazi u bazenu, namerno kažem bazen, sa objašnjenjem da to simbolizuje njegovu pobedu u Kolubarskoj bici, kao i pomeranje spomenika Desanki Maksimović, smatramo apsolutno neozbiljnim i neodgovornim", naglašava Gordan Milosavljević.

Podseća da Zakon o autorskim pravima i srodnim pravima predviđa da autor ima isključivo pravo da štiti integritet svog dela, odnosno da se suprotstavi i ne dozvoli izmene svog dela od strane neovlašćenih lica. 

Ukazuje i na to da shodno tački 5.2 Plana generalne regulacije centar, za parcele javne namene obavezno se izrađuje urbanistički projekat, koji u ovom slučaju nije urađen, a u tački 5.3 definišu se lokacije koje se razrađuju konkursom, odnosno raspisuje se javni arhitektonsko-urbanistički konkurs, što opet nije ispoštovano. Ostaje nejasno zašto Gradska uprava u ovom slučaju nije raspisala javni konkurs za idejno rešenje, već je to uradila kroz javnu nabavku.

Odbornička grupa "sVAnuće" apsolutno odbacuje ovakvo idejno rešenje rekonstrukcije trgova, ulica vojvode Mišića i Kneza Miloša, koje praktično znači ukidanje jedine pešačke zone u Valjevu, kao neprihvatljivo.

Na pitanje novinara zar se od tog rešenja nije odustalo zbog stava Zavoda za zaštitu spomenika kulture, Milosavljević odgovara da se, prema dostupni informacijama, od projekta "trenutno odustalo", ali još uvek nije poznato da li će biti "aktiviran na neki drugi način".

"Umesto da Grad razmišlja kako da sam centar grada pretvori u pešačku zonu, kao što to rade mnogi gradovi u zemlji i u svetu, Gradska uprava želi i ovu jedinu pešačku zonu da uništi i da budemo jedini grad u Srbiji bez pešačke zone" zaključuje Gordan Milosavljević.