Inicijativa za imenovanje Park-šume Pećina po Radovanu Laziću, bivšem predsedniku opštine i utemeljivaču valjevskih parkova

Malo je simbola Valjeva koji su tako srasli sa gradom kao Park Pećina, a još manje onih čiji je tvorac ostao tako nepravedno zaboravljen. Iako su njeni temelji udareni još 1868. godine vizijom Radovana Lazića, tadašnjeg predsednika opštine, ime ovog utemeljivača valjevskog zelenila danas retko ko pominje. 

Ova inicijativa, koju pokreće Dragić Tomić, inženjer šumarstva kroz autorski tekst, za imenovanje Park-šume "Pećina – Radovan Lazić" predstavlja poziv sugrađanima i institucijama da prepoznaju vizionarstvo koje nas je zadužilo pre 158 godina i da se odužimo čoveku koji je pre vek i po Valjevu podario njegova "pluća".

Zašto baš Radovan Lazić? 

Radovan Lazić je 1868. godine zasadio prve lipe i drugo drveće, u donjem delu parka "Pećina" te postavio prve klupe, čime su udareni temelji današnjem najpopularnijem valjevskom parku.

Zaslužan je za podizanje prvih drvoreda i uređenje drugih parkova, čime je trajno promenio estetiku varoši i podstakao ekološku svest građana.

Istražujući istoriju uređenja park-šume "Pećina", došao sam do podatka da je upravo Radovan Lazić, predsednik opštine Valjevo od 1867. do 1869. godine, započeo ovaj posao. Njegov doprinos u podizanju zelenila i parkova najbolje se vidi u knjizi "Život i rad Radovana Lazića" autora Milana P. Zarića, izdatoj 1888. godine.

Ova inicijativa je izuzetno utemeljena i predstavlja važan korak ka očuvanju kulture sećanja na ljude koji su postavili temelje urbanog identiteta Valjeva. Radovan Lazić, prema navedenim podacima iz knjige Milana P. Zarića, nije bio samo predsednik opštine, već vizionar koji je pre više od 150 godina razumeo značaj ekologije i urbanog planiranja.

Izvodi iz knjige:

"Da bi ulepšao varoš Valjevo i snadbeo ga svežim i zdravim vazduhom, Radovan je zasadio po ulicama mladice kalemljenih bagrenova i katalpe, koje je nabavio iz Topčidera…".

"Crkvenu ulicu zasadio je belim i crnim dudovima, preko 1000 stabala, ali je sve kasnije napušteno…"

"Zasadio je topole, vrbe i jove kraj Kolubare, da bi se obale učvrstile i varoš zaštitila od poplava…"

"Uredio je park na 'Pećini', zasadio ga lipama i drugim drvećem; zabranio ispašu na Vidračkoj Steni i Kožici, pa se od tada podigla velika šuma…"

"Predložio je da se opštinska zemlja 'Boričevac' ogradi i pošumi, što je opština delimično prihvatila…"

Predlozi za imenovanje

Park-šuma "Pećina – Radovan Lazić": Dodavanje imena uz postojeći naziv bio bi najdirektniji način da se oda počast čoveku koji je taj prostor prvi uredio i zasadio lipama.

Šetalište Radovana Lazića: S obzirom na to da je zasadio obale Kolubare od grada do Pećine, logično bi bilo da staza koja povezuje centar grada sa Pećinom ponese njegovo ime.

Dodatni predlozi za realizaciju inicijative

Umesto samo imena parka, doprinos Radovana Lazića može se obeležiti i na sledeće načine:

Informativna tabla na ulazu u Pećinu: Postavljanje lepo dizajnirane table sa citatom iz knjige Milana P. Zarića (iz 1888. godine) o tome kako je park nastao 1868. godine. To bi bila direktna edukacija građana i turista. Građani i turisti bi na ovaj način saznali da "pluća grada" nisu nastala slučajno, već planskim radom još u 19. veku.

Nagrada "Radovan Lazić": Predlog gradu da se ustanovi godišnje priznanje za doprinos zaštiti životne sredine i uređenju zelenih površina u Valjevu koje bi nosilo njegovo ime.

Argumentacija za donosioce odluka

Ekonomski vizionar: Lazić je sadnjom drveća štedeo opštinski novac (sprečavanje erozije na Vidraku i Kožici koja je ranije zahtevala stotine nadnica za popravku puteva). Sadnjom drveća uz Kolubaru smanjio troškove opštine u borbi protiv poplava.

Zdravstveni aspekt: On je još u 19. veku prepoznao potrebu za "svežim i zdravim vazduhom" u gradu, što je danas tema od ključnog značaja za Valjevo.

Istorijski kontinuitet: Valjevo bi ovim pokazalo da ceni svoje građanske korene i ljude koji su radili za opšte dobro, a ne za ličnu korist.

Pedagoški značaj: park sa njegovim imenom bio bi i lekcija mladima o značaju pojedinca u očuvanju prirode i zajednice.

Dragić Tomić, diplomirani inženjer šumarstva